Japoński nie jest językiem egzotycznym

Niby oczywista oczywistość … A jednak. Ileż to już razy słyszałem, czy uczestnicząc w jakiejś dyskusji obalałem mity na temat … egzotyki języka japońskiego. Wiadomo, zarówno dla uczących się, jak i dla samych Japończyków to takie miłe, łechtające własne ego – znam / uczę się najtrudniejszego języka świata. A że to piramidalna bzdura i nie do udowodnienia, to już … inna bajka.

Owszem, w toku wielu wieków zmian językowych japoński pozbierał liczne, dość peryferyjne cechy, które poza nim spotkamy może zaledwie w kilku językach świata. To niewątpliwie wpływa na trudność nauki. Ale większość zagadnień gramatycznych w tym języku nie jest specjalnie trudniejsza od dajmy na to ang. phrasal verbs, czy fr. subjonctif albo naszej polskiej … deklinacji rzeczownika z 19 typami odmiany 🙂 Każdy język ma swoje upiory, które uczącym się zajmują całe lata, zanim jako tako to opanują – do japońskich zaliczam: partykułę wa, bardzo rozbudowane keigo, czasowniki złożone (prawie nigdy się o nich nie mówi, a jednak są dość sporym zjawiskiem). I jeszcze pewnie parę innych by się znalazło.

Ale ten wpis dziś popełniam, by przekonać Was, że … japoński nie jest językiem egzotycznym. Jest nowoczesnym środkiem komunikacji około 130-milionowego narodu (plus całkiem sporej grupy emigrantów). I zdecydowanie ogromną większość zjawisk gramatycznych można z łatwością wyjaśnić – po to powstał ten blog.

To, co natomiast obserwuję z pewnym niepokojem, ucząc w różnych placówkach od 20 lat japońskiego (i po to też powstał ten blog!) – to … taka “orientalizacja” gramatyki, czy ogólnie tego języka. Akurat przez ostatnie 2-3 dekady Japończycy wydali świetne opracownia do gramatyki, kilkadziesiąt pozycji mam na własnej półce i będę Wam sukcesywnie prezentował. Gdyby takie opracowania były do wielu innych języków, to nauczenie się ich … byłoby bajką. Problem w tym, że te pomoce są głównie po japońsku i tutaj większość uczących się rozbija się o barierę metajęzyka – japoński opis gramatyczny jest dla nich zbyt trudny, zbyt mętny do zrozumienia.

Po angielsku też mamy co najmniej kilka bardzo dobrych opracowań gramatycznych. Ale potem … jest długo, długo nic i po polsku poza gramatyką akademicką Huszczy nie ma praktycznie niczego. I tu jest pies pogrzebany. W różnych placówkach różne osoby uczą bardzo … różniście, metodyka nauczania japońskiego jako gałąź polskiej japonistyki od lat ciągle jest jeszcze w powijakach. Spróbujcie zapytać studenta/ucznia, który wcześniej uczył się gdzieś indziej lub samodzielnie, a teraz trafia pod Wasze skrzydła o kilka zagadnień z gramatyki japońskiej. Ja pytam i … za każdym razem ich odpowiedzi coraz bardziej usadzają mnie na ziemi. Dla mnie takim probierzem, czy ktoś ma pojęcie o gramatyce japońskiej (nieważne, na które N? z egzaminu JLPT właśnie zdał/-a) jest: podanie 3 znaczeń warunkowego nara, albo ile znaczeń ma japońska strona bierna, jak zachowują się gramatycznie nazwy kolorów, proszę wymienić kilka czasowników złożonych, co to jest を trajektorii ruchu? To zwykle wystarczy, a to są podstawy, niewychodzące poza N3. Szczególnie w przypadku nara można usłyszeć … baśnie tysiąca i jednej nocy 🙂 Nie mówię, zdania warunkowe są trudne, ale … wszystko dla ludzi. 130 mln ludzi potrafi … używać ich na co dzień, to co, to my się nie nauczymy?

Myślę pozytywnie i wychodzę z założenia, że … gramatyka nie gryzie, a czasem potrafi uratować życie. Więc trzeba ją znać perfekt (完璧に), zwłaszcza jeśli … studiuje się filologię. I po to też jest ten blog! Aby tutaj i na siostrzanym projekcie – Japgrampedii (encyklopedii online gramatyki japońskiej) prezentować Wam i objaśniać – w zgodzie z najnowszymi opracowaniami, metodyką – wszelkie zagadnienia gramatyczne, leksykalne, stylistyczne współczesnego języka japońskiego (jak czas pozwoli, to również starojapońskiego). I pokazać, że japoński … nie jest nawet jednym z najtrudniejszych języków świata, a wszyscy, którzy tak twierdzą najwyraźniej nie mieli okazji poznać go zbyt dobrze. Pozostańcie więc ze mną, zapraszam 🙂

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Otagowano , | Dodaj komentarz

Pomoce dydaktyczne – gramatyka

Pomoce dydaktyczne do nauki gramatyki japońskiej

Witajcie! Dziś postanowiłem przyjrzeć się kilkunastu najważniejszym, dostępnym online źródłom do nauki gramatyki języka japońskiego i przedstawić je Wam. W tym wpisie skupię się na materiałach po angielsku (jak można się domyślić, po polsku … nie ma prawie nic – trochę czasami pisze autorka portalu Japonia Nihon, ale ona skupia się głównie na kanjach i słownictwie). Materiały po japońsku (których jest znacznie więcej) będą tematem późniejszego artykułu.

Marugoto

Marugoto to nowa seria podręczników komunikacyjnych, zgodnych z JF Standards (o standardach nauczania japońskiego lansowanych od kilku lat przez Japan Foundation będę jeszcze dużo tutaj pisał) i ogromny portal edukacyjny stworzony przez Japan Foundation. Na razie portal doprowadzony jest do poziomu A2, ale JF ciągle go rozwija. Znajdziemy tam bardzo dużo materiałów do podręczników Marugoto – rozmówki, nagrania, słownictwo, no i też objaśnienia gramatyczne.

Teach Yourself Japanese

Teach Yourself Japanese to dość stary portal (postawiony w 1997), którego autorem jest Shinji Takasugi. Co prawda, zawiera artykuły tylko na temat absolutnych podstaw gramatyki japońskiej (może na pierwsze 3-4 miesiące nauki), ale za to dość poglądowo, jasno wyjaśnione. Autor podaje też sporą listę pomocy dydaktycznych do japońskiego.

JGram

JGram to portal tworzony przez wspólnotę 6 autorów. Walory to: wpisy dotyczące gramatyki na wszystkich poziomach (od JLPT 4 do JLPT 1 wg starej formuły egzaminu), porady na temat business Japanese, czy kanji. Minusem – jak przy wszystkich portalach tworzonych pod egzaminy JLPT – jest “atomizacja” zjawisk gramatycznych. Ta strona nadaje się do szybkiego sprawdzenia, co znaczy dana konstrukcja, ale raczej nie nauczycie się z niej używać prawidłowo struktur gramatycznych. Jednak i tak warta polecenia 🙂

Wasabi

Wasabi to kolejny spory portal edukacyjny, założony przez Akiko Yokoyamę (zresztą, tworzony przez nauczycieli z jej szkoły językowej – oferują oni również np. lekcje japońskiego online). Porady gramatyczne są pisane przejrzyście i ciekawie! jednak ich dobór jest zupełnie przypadkowy – jest to właściwie kilkanaście artykułów z poziomu .. może N4. Ale i tak na pewno komuś się przydadzą, a miejmy nadzieję, że autorzy będą rozwijać swój pomysł.

Nihongo e-na

Nihongo e-na to bardzo duży i wartościowy zbiór pomocy zarówno dla uczących się japońskiego, jak i dla nauczyciel tego języka (sam często korzystam) na wszystkich poziomach i obejmujący praktycznie wszystkie kompetencje językowe. Dużym plusem jest również to, że za Nihongo e-na stoi wspólnota nauczycieli i metodyków nauczania japońskiego (głównie Japończyków) – można zadać pytanie i uzyskać pomoc. Na podstronie poświęconej gramatyce znajdziemy listę ponad 30 linków z materiałami dydaktycznymi z gramatyki – do przeglądnięcia 🙂 Najciekawsze z nich podałem powyżej. W każdym razie, warto korzystać z Nihongo e-na.

Tyle na dzisiaj 🙂 w późniejszym czasie spodziewajcie się porad na temat najbardziej wartościowych słowników, czy materiałów do nauki rozumienia ze słuchu, pisania wypracowań, itp.

Zaszufladkowano do kategorii Dydaktyka | Otagowano , | Dodaj komentarz

Bezwiednie, bezmyślnie, bez zastanowienia

Bezwiednie

Tak, na blogu Piękno japońskiego będą też się pojawiać wpisy na temat synonimów i rozróżnienia ich użycia. Dziś pierwsze zadanie – jak powiedzieć po japońsku, że coś się zrobiło niechcący, bezmyślnie, nie zastanawiając się? Czyli synonimy do: 思わず.

  • 思わず omowazu – użyjemy wtedy, gdy jakiś bodziec wywołuje w nas nieuświadomioną reakcję, tutaj dobrym polskim odpowiednikiem jest chyba bezwiednie. Przykład: 嬉しさのあまり思わず彼女を抱きしめた。 Ureshisa no amari omowazu kanojo o dakishimeta. W nadmiarze radości bezwiednie ją przytuliłem.
  • 知らず知らず shirazushirazu – też służy do opisywania bezwiednych, odruchowych reakcji, ale takich, gdzie nie mamy świadomości, kiedy to się zaczęło i nagle orientujemy się, że coś już trwa. Przykład: 知らず知らず涙があふれた。 Shirazushirazu namida ga afureta. Nie wiedzieć kiedy łzy zaczęły rzęsiście płynąć mi po twarzy.
  • うっかり ukkari – oznacza zrobić coś przez nieuwagę, bezmyślnie. Przykład: うっかりして乗り越した。 Ukkari shite norikoshita. Przez nieuwagę przejechałem stację.
  • つい tsui – używa się, jeśli bez zastanowienia zrobiliśmy coś niewłaściwego i nie można już tego cofnąć. Przykład: つい口が滑って、秘密を漏らした。 Tsui kuchi ga subette, himitsu o morashita. Mówiłem bez zastanowienia i wyjawiłem tajemnicę.

Źródło: 「類語例解辞典」小学館.

Zaszufladkowano do kategorii Synonimy | Otagowano , , | Dodaj komentarz

Wstępniak

Wstępniak, czyli … blog zaczyna się pisać

Już jakiś czas temu ogłaszałem, że będę pisał bloga o języku japońskim. O języku, którego nauka, a potem nauczanie wypełniło mi większość zawodowego życia i pewnie będzie wypełniać … do śmierci. O jednym z najciekawszych, najbardziej fascynujących języków świata (Japończycy dumnie twierdzą, że jednym z najtrudniejszych … no, niechby się spróbowali polskiego pouczyć). O języku, który znam zdecydowanie najlepiej ze wszystkich, o naukę których otarłem się w życiu, zbliżając się pewnie do jakiegoś mocnego C1-C2, ale … ciągle nie jest to ten poziom, jakiego bym od siebie oczekiwał.

Niestety, ogarnięcie początku roku akademickiego na mojej uczelni (tak, nie cierpię sylabusów i tej całej papierologii) wytrąciło mnie z utartych kolein na kilka tygodni. W końcu teraz znajduję trochę czasu, by zacząć pisać blogi … Stąd ten wstępniak.

W międzyczasie powstał ciekawy projekt – Japgrampedia, czyli encyklopedia gramatyki japońskiej na silniku mediawiki. W ubiegłym roku starałem się prowadzić z różnym skutkiem wiki Słownika online gramatyki języka japońskiego. Zdecydowanie zbyt szeroko zakreśliłem wtedy ramy projektu i … motywacja spadła. W obecnym kształcie będzie to wyłącznie encyklopedia ze zatomizowanymi hasłami, poświęconymi poszczególnym drobnym zagadnienion. Bez żadnych artykułów zbiorczych, problemowych. Zbiorcze spojrzenie na gramatykę będę prezentował tutaj, na tym blogu. Japgrampedia ma natomiast pomóc sprawdzić, jakie są np. cztery funkcje strony biernej w japońskim, czy 11 znaczeń partykuły ni. Oczywiście, projekt encyklopedii będzie narastał stopniowo, w miarę moich sił i możliwości czasowych. Jednak fakt, że uczę w tym roku studentów na czterech różnych poziomach działa bardzo mobilizująco – postaram się do 3-4 tygodni uzupełnić wszystkie materiały dla nich i potem na bieżąco zamieszczać wpisy. Należy się spodziewać kilku, może do 10 haseł na tydzień.

A o czym będzie na blogu Piękno japońskiego? Najprostsza odpowiedź – o wszystkim, co nie zmieści się w formule Japgrampedii 🙂 Przede wszystkim o nauczaniu języka japońskiego, którą to działalnością zajmuję się już od prawie 20 lat. Z ciekawszych kwiatków – o historii języka (pośród różnych blogów japonistycznych w Polsce nie znalazłem żadnego, który pisałby np. o japońskim z epoki Heian – czas zasypać tę lukę). Znajdziecie tutaj też duże artykuły problemowe, poświęcone różnym zagadnieniom z gramatyki japońskiego, ale w ujęciu kompleksowym, zbiorczym (już niedługo – jak się liczy po japońsku? kolejne plany – japońskie zdania warunkowe, partykuły złożone, grzeczność językowa i wiele, wiele innych). Dużo będzie tutaj też porad metodycznych, czy dla osób uczących się tego języka – najciekawsze portale, najlepsze słowniki, recenzje podręczników, itp. Wreszcie o ewaluacji, którą też się zajmuję na codzień – jak się mają poziomy JLPT do wdrażanych od jakiegoś czasu JF Standards? Jak wyglądają perspektywy wdrożenia tych standardów w Polsce? Wreszcie, też o bolączkach (ale i pozytywach) nauczania japońskiego na polskich uczelniach.

Będzie to więc blog, który powinien zainteresować wiele osób – od studentów aż po dydaktyków języka japońskiego. Zapraszam do czytania – nowe wpisy w każdy wtorek i sobotę 🙂 Wszystkie wpisy z bloga Piękno japońskiego będą udostępniane również na:

Poza Japgrampedią zapraszam do odwiedzenia również innych moich projektów:

  • Oczami japonisty – mój podstawowy blog i strona zawodowa. Dzielę się tam moją działalnością naukową, translatorską, życiem, spojrzeniem na Japonię (choć blog jest o Japonii, czyli … wyspach nieistniejących),
  • Opowieść o Promienistym – mój blog dedykowany … jednemu dziełu literackiemu, czyli Genji Monogatari (Opowieść o Promienistym), nad którego polskim przekładem rozpocząłem prace i zajmie mi to pewnie kolejne 10 lat życia.

Czas kończyć ten wstępniak … Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, kim jestem, zapraszam na stronę O mnie na blogu Oczami japonisty. To teraz pozostaje tylko gambarować i … dostarczać Wam ciekawych treści. Życzcie mi powodzenia!

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Otagowano , | Dodaj komentarz